علامت تجاری و نشانه های منبع


علامت تجاری و نشانه های منبع
نشانه منبع در کنوانسیون پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی و همچنین در بعضی از معاهدات و کنوانسیون های تحت اداره سازمان جهانی مالکیت معنوی مورد استعمال قرار گرفته است. این اصطلاح در بند 2 ماده یک کنوانسیون پاریس و در موافقتنامه مادرید در مورد جلوگیری از نصب نشانه های منبع غیر واقعی یا گمراه کننده بر کالا مورد استعمال قرار گرفته است. در این دو سند بین المللی به صراحت تعریفی از نشانه های منبع به عمل نیامده است. با مروری کوتاه بر بند 1 ماده 1 موافقتننامه مادرید که مقرر میدارد: «کلیه کالاهای حاوی نشانه غیر واقعی یا گمراه کننده که با آن نشانه، یکی از کشورهایی که این موافقتنامه در مورد آنها اعمال میشود، یا محلی که در آن کشورها واقع است، به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به عنوان کشور یا محل مبدا معرفی شده باشد، هنگام ورود به هر یک از کشورهای مذکور توقیف خواهند شد» میتوان استنباط کرد که از دیدگاه این موافقتنامه، نشانه منبع به معنای نشانی است که برای مشخص کردن منشاء یک محصول در کشور، یا منطقه یا محلی خاص بکار میرود. 
با توجه به تعریف فوق روشن است که در نشانه منبع وجود پیوند کیفی میان محصول و محل تولید شرط نیست و این نشانه صرفا حکایت از این دارد که محصول مورد نظر از محل تعیین شده در نشانه منبع نشات گرفته است. به عبارت دیگر، اگرچه این اصطلاح ارتباط بین محصول و محل مبدا آن را بیان میکند لیکن این ارتباط برای یک محصولی که توسط نشانه های منبع معرفی میشود خیلی ضعیف است. نکته قابل اهمیت دیگر اینکه با توجه به تعریف فوق، نشانه منبع صرفا با مبدا جغرافیایی محصول ارتباط دارد نه با انواع دیگر مبدا از قبیل شرکتی که به عنوان مثال محصول را ساخته است. بنابراین نام کشوری که بر روی محصول است یا نشانه هایی از قبیل «ساخت ایران» نشانه های منبع هستند.
با توجه به تعریف علائم تجاری و نشانه های منبع روشن است که بین این دو تفاوت وجود دارد زیرا علامت، کالا یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز میسازد لیکن نشانه منبع صرفا منشا یک محصول را در کشور، منطقه یا محل خاص معین و مشخص میکند. خلاصه اینکه علامت تجاری با نشانه منبع از حیث تعریف، هدف، شکل، نحوه حمایت و همچنین مدت حمایت تفاوت اساسی دارد.