علامت تجاری و نشانه جغرافیایی


علامت تجاری علامتی است که کالا یا خدمات یک موسسه یا تولیدکننده کالا یا خدمات را معرفی میکند در حالیکه نشانه های جغرافیایی، معرف تولید کننده کالا یا سازنده آن نیست بلکه معرف کالا یا محصولاتی هستند که منشا آنها در قلمرو یک کشور یا یک منطقه یا ناحیه ای از آن کشور باشد و کیفیت و مرغوبیت، شهرت یا سایر خصوصیات کالا اساسا قابل انتساب به مبدا جغرافیایی آن باشد. همچنین باید گفت که صاحب علامت تجاری دارای حقوق انحصاری است که به موجب آن میتواند دیگران را از استفاده از علامت منع کند در حالی که تمام اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی که در یک منطقه جغرافیایی مشمول نشانه فعالیت دارند در صورت رعایت مقررات حاکم بر نشانه، میتوانند از آن استفاده کنند. به عبارت دیگر، صاحب یک نشانه جغرافیایی مانند یک شخص یا شرکت نیست که بتواند سایر اشخاص یا بنگاهها را از استفاده از نشانه منع کند بلکه هر یک از بنگاههایی که در منطقه جغرافیایی تحت شمول نشانه جغرافیایی واقع هستند میتوانند برای محصولات خود که از این منطقه نشات گرفته اند از این نشانه استفاده کنند. البته الزامات و شرایط مربوط به کیفیت که به موجب آیین نامه و دستورالعمل های اداری حاکم بر استفاده از نشانه های جغرافیایی پیش بینی شده است باید دقیقا رعایت شوند. همچنین ایجاد علانت تجاری مبتنی بر خلاقیت انسان است و این خلاقیت میتواند یک علامت اصیل و جدیدی را ابداع کند که قادر خواهد بود کالاها و خدمات را از کالاها و خدمات مشابه تمیز دهد، در صورتی که نشانه جغرافیایی فاقد این ویژگی است. تفاوت دیگر نشانه های جغرافیایی و علائم تجاری این است که بر خلاف علائم تجاری، مکانیزم واحدی برای حمایت از نشانه جغرافیایی در سطح ملی کشورها، وجود ندارد، و هر کشور از سازوکار حقوقی خاصی برای حمایت از این مقوله استفاده مینماید در صورتی که سازوکارهای حقوقی حمایت از علائم تجاری در سطح ملی تقریبا یکسان است. نحوه کسب حمایت بین المللی از علائم جاری و نشانه های جغرافیایی متفاوت است زیرا کسب حمایت بین المللی از علائم تجاری در چارچوب موافقتنامه و پروتکل مادرید خیلی آسانتر از نشانه های جغرافیایی است و وجود سازوکارهای حمایتی مختلف در سطح ملی برای نشانه های جغرافیایی حمایت بین المللی آن را در مقایسه با علامت تجاری مشکلتر ساخته است. البته در بعضی از کشورها، نشانه های جغرافیایی در قالب علائم جمعی یا تاییدی مورد حمایت قرار میگیرند. همچنین علامت تجاری با نشانه جغرافیایی از نظر مدت حمایت و قابلیت انتقال حقوق انحصاری و حق استعمال نیز تفاوت اساسی دارد.