شرکتهای دانش بنیان؛ سهامی خاص


شرکت سهامی خاص به موجب ماده ی 4 لایحه ی اصلاحی قانون تجارت سال 1347 شرکتی است که تمام سرمایه ی آن موقع تاسیس منحصرا توسط موسسین تامین میگردد. در این شرکت مسئولیت شرکا محدود است. قانون گذار شرایط ساده تری را برای این شرکت نسبت به شرکت سهامی عام در نظر گرفته است. مثلا نیاز به مجمع عمومی موسس ندارد. برای ایجاد این شرکت حداقلی از سرمایه تعیین شده است که از یک میلیون ریال نباید کمتر باشد. 
راجع به تشکیل شرکت دانش بنیان با توجه به مطالب مذکور در قسمت قبل و راجه به شرکتهای سهامی عام مانعی دیده نمیشود. در این نوع شرکت نیز آورده ها را کارشناس رسمی براورد میکند و نکته ی مهم راجع به این شرکتها این است که بر اساس بند 2 ماده 35 قانون مذکور حداقل قسمت نقدی سرمایه باید 35 درصد کل سهام باشد و نیز باید سهام غیرنقد تماما تادیه گردیده و تقویم شده باشد. در این شرکت نیز مانند شرکت سهامی عام اگر شرکت دانش بنیان در این قالب تشکیل شود، فعالیتهای آن تجاری محسوب میگردد. شرکت دانش بنیان تشکیل شده در این قالب قابل معامله در بازار بورس نمیباشد و عرضه در بورس مختص شرکتهای سهامی عام است. (ماده ی 21 لایحه ی اصلاحی) نیز بر اساس مفهوم مخالف ماده ی 41 قانون مذکور اساسنامه میتواند انتقال سهام را مشروط به موافقت مدیران سازد که به نظر برای جلوگیری از ورود شرکای غیر متخصص به شرکتهای دانش بنیان بسیار مفید است. نیز شرکت دانش بنیان در این قالب حداقل باید 3 نفر عضو و سهامدار داشته باشد و 2 نفر از آنان شرایط خاص آیین نامه ی تشخیص شرکتهای دانش بنیان را برای عضویت در هیات مدیره داشته باشند. 
شرکت سهامی خاص به دلیل اینکه دارای سازوکار راحتتری نسبت به شرکتهای دیگر است و نیز نیاز به سرمایه ی اندکی دارد، برای تشکیل شرکتهای دانش بنیان بسیار مناسب است. با پذیرش این مطلب که آورده ی تمامی شرکا لزوما اموال فکری نمیباشد، این قالب برای تشکیل شرکتهای دانش بنیان هیچ گونه دغدغه ای را به ذهن وارد نمیسازد. به عبارت دیگر هیچ مانعی را برای تشکیل شرکتهای دانش بنیان در این قالب نمیتوان تصور کرد. مشکلاتی که در این قالب وجود دارد مربوط به ذات این شرکتها میباشد مانند اینکه سازوکار این شرکتها برای فعالیتهای بزرگ طراحی نشده است و بیشتر شرکتی خانوادگی است و مناسب برای فعالیتهای در سطح کوچک و نیز سرمایه ی زیادی را به دلیل کم بودن شرکا نمیتوان در آن گرد آورد و نیز به همین دلیل از تخصص افراد زیادی نمیتوان استفاده کرد. همانطور که ذکر شد عدم پذیرش در بورس نیز از نقصهای بزرگ است و اگر به این محدودیتها بحث اوراق قرضه اضافه شود، خواهیم دید که این قالب دارای محدودیتهای بسیاری است. اما نباید فراموش کرد که این قالب بسیار مورد استقبال است، زیرا علاوه بر فواید ذکر شده، در این شرکت مسئولیت محدود و نیز نقل و انتقال سهام چندان دشوار نمیباشد.