تبیین دامنه طرح صنعتی از طریق مقایسه با علائم تجاری


با توجه به ماده 20 قانون ثبت اختراعات، طرح صنعتی و علائم تجاری، هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه بعدی با خطوط رنگها و یا بدون آن، به گونه ای که ترکیب یا شکل یک فراورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی است. با توجه به تعریف فوق و تعریف علامت تجاری که صرفا نشانی است برای تمییز کالاها و خدمات از یکدیگر، روشن است که میان این دو از حیث تعریف، هدف، شرایط ثبت، نحوه حمایت و مدت حمایت تفاوت اساسی وجود دارد.

البته علیرغم تفاوت میان علائم تجاری و طرح صنعتی به شرح فوق، بعضا مواردی وجود دارد که شکل طرح یا بسته بندی یک محصول خاص از جمله ویژگی متمایز کننده آن تلقی شود و به عنوان یک علامت تجاری سه بعدی قابل حمایت باشد. بطری کوکاکولا یا شکل مثلثی شکلات Tablerone را میتوان به عنوان نمونه ذکر کرد. 
مضافا اینکه شاید ثبت این طرحها در قالب علامت تجاری به نفع باشد؛ زیرا مدت حمایت از علامت تجاری نامحدود است در حالی که مدت حمایت از طرح صنعتی در نظام داخلی کشورها محدود است. (معمولا بین 10 تا 25 سال). همچنین هزینه ثبت علامت تجاری با طرحهای صنعتی متفاوت و معمولا هزینه ثبت طرح صنعتی بیشتر از علامت تجاری است. در ادامه میتوان گفت که اگرچه طرحهای صنعتی و علائم تجاری هر دو در رابطه با محصولات و کالاها هستند لیکن کارکرد آنها متفاوت است. هدف و کارکرد طرحهای صنعتی معرفی و تعیین شکل محصول و عمدتا زینت دادن به آنها است و هدف عمده علائم تجاری ایجاد تمایز میان محصولات و خدمات اشخاص از محصولات و خدمات رقبا است.