مؤسسان شرکت


مؤسسان شرکت کسانی هستند که برای تأسیس شرکت پیش قدم شده، موضوع شرکت را انتخاب کرده و اقدامات لازم  را برای جلب تعهدکنندگان سرمایه معمول می دارند. مؤسسان اساسنامه شرکت را تهیه می کنند و اقدام به دعوت تعهدکنندگان سهام نموده با تشکیل مجمع عمومی مؤسسان موجبات تشکیل شرکت را فراهم آوردند. برای مؤسسان از لحاظ حقوقی و جزایی مسئولیتهای پیش بینی شده و از لحاظ عدم رعایت تشریفات یا اعمال تقلب در مقابل صاحبان سهام و اشخاص ثالث مسئوليت دارند. علاوه بر آن با اعلام سمت، مؤسسان به طور ضمنی تعهد می کنند که اقدامات خود را تا زمان تشکیل شرکت تعقیب کنند. بنابراین، اگر در ضمن عمل و در حالی که سرمایه عده ای را راکد گذاشته اند، از انجام وظایف خود سرباز زنند یا غفلت کنند ممکن است مورد تعقیب قرار گیرند.
مؤسسان مسئول عواقب و نتایج ابتکار اعمال خود می باشند و چنانچه در نتیجه اعمال آنها ضرری متوجه اشخاص ثالث شود، شخصاً مسئولیت دارند. از طرف دیگر، چون در امور بازرگانی هیچ امری مجانی انجام نمیگیرد، مؤسسان همواره به طور ضمنی یا صریح حق الزحمه ای برای خود منظور میکنند. مثلا در امر مهمی که دارای فواید زیاد است، ولی سرمایه کافی در دست مؤسسان نیست، قسمت اعظم سهام و در نتیجه اداره شرکت را در دست خود نگاه میدارند یا اینکه مایه تجارتی یا امتیاز عمل یا اختراعات خود را تقویم می کنند و به عنوان سرمایه در شرکت می گذارند یا اینکه در موقع تشکیل شرکت برای خود سهم مؤسس یا سهم انتفاعی یا مشارکتی در منافع شرکت منظور مینمایند.
در شرکتهای سهامی بزرگ که احتیاج به گرد آوردن سرمایه عمده دارد، اغلب بانک ها کمک مؤثری به مؤسسان مینمایند و حتی اغلب قوانین دخالت بانکها را در جمع آوری تعهد سهام اجباری کرده اند. در مورد شرکتهایی که اهمیت آنها محرز بوده و تصور میرود به زودی سهام آنها به فروش برسد اغلب بانکها خود شان سرمایه شرکت را تأمین می کنند و بعدا سهام را به تدریج در بازار به فروش میرسانند.