قرارداد چارتر چیست و در یک نمونه قرارداد چارتر چه نکاتی ذکر می‌شود؟


همه‌ی ما اصطلاحاتی مانند قرارداد چارتر و بلیط چارتر و چارتر پارتی را شنیده‌ایم، اما شاید اگر درگیر قراردادهای چارتر نبوده باشیم، تنها چیزی که برایمان تداعی شود، بلیط های چارتر هواپیما است که می‌گویند چون بلیط چارتر است، پس گرفته نمی‌شود!
اگر چه اصطلاح چارتر Charter اصطلاحی قدیمی است و به معنای کاغذی است که به عنوان سند به یک نفر داده می‌شود، اما چارتر و قرارداد چارتر به معنایی که ما امروزه می‌شنویم و می‌شناسیم تنها حدود دویست سال قدمت دارد.
تعریف قرارداد چارتر چیست؟
امروزه در فضای کسب و کار، قرارداد چارتر و مدل کسب و کار مبتنی بر چارتر، به قراردادهایی گفته می‌شود که یک دارایی یا حق مشخص، برای یک مدت معین یا برای یک انجام یک عمل مشخص، از سوی چارتردهنده به چارترگیرنده اجاره داده می‌شود.
در قرارداد چارتر عموماً (و البته نه همیشه) ظرفیت مورد اجاره نسبتاً بالاست و چارترگیرنده آن را بین متقاضیان، توزیع می‌کند.
در یک نمونه قرارداد چارتر چه نکاتی ذکر می‌شود؟
طبیعتاً بسته به مورد قرارداد، نکاتی که در قرارداد چارتر ذکر می‌شوند، بسیار متفاوت هستند.
طبیعتاً مفاد عمومی قراردادهای چارتر با سایر قراردادها تفاوت چندانی ندارد (مانند مدت قرارداد و شرایط فورس ماژور و …).
اما چند نکته‌ی کلیدی وجود دارد که معمولاً‌در قراردادهای چارتر حائز اهمیت هستند:
•  تصمیم گیری در مورد اینکه با ظرفیت مازاد چه باید کرد (عموماً و نه همیشه، فرض قرارداد چارتر بر این است که چارترکننده، هزینه کامل را پرداخت می‌کند و عرضه یا استفاده از ظرفیت مازاد، دیگر ارتباطی با چارتردهنده نخواهد داشت.)
•  تصمیم گیری در مورد اینکه قرارداد چارتر صرفاً شامل فروش ظرفیت است یا شامل بهره برداری و فرایندهای عملیاتی هم می‌شود؟ (مثلاً چارترکننده‌هواپیما، قرار نیست مسائل فنی و تکنیکی و تیم پرواز را بر عهده بگیرد. بنابراین درگیر فرایندهای عملیاتی نمی‌شود. اما چارترکننده ترافیک اینترنت، وارد کارهای عملیاتی هم می‌شود.)
•  مسئولیت رویدادها و سوانح و اتفاقات، در چه محدوده‌ای شامل چارترکننده و تا چه حد شامل چارتردهنده خواهد شد؟