انواع علامت تجاری، علامت خدماتی و علائم جمعی


علامت تجاری در معنای وسیع کلمه می تواند مصادیق و افراد متعددی داشته باشد. به عبارت دیگر، اصطلاح «علامت تجاری» نه تنها شامل علامت تجاری به معنای خاص کلمه می شود بلکه علائم خدماتی، علائم جمعی، علائم تأییدی و... را دربر میگیرد. 

علامت خدماتی
 در فرهنگ بلاک در رابطه با تعریف علامت خدماتی آمده است: علامتی که در فروش و تبلیغ خدمات بکار میرود تا ماهیت خدمات یک شخص را تعیین نموده و آنها را از خدمات سایرین متمایز سازد. برخی از حقوقدانان در تعریف علامت خدماتی گفته اند: خدماتی که نوعا در قلمرو تجارت بوده و میتوان برای آنها علامت انتخاب کرد و در سرنامه ها و فاکتورها و آگهی ها و کاتالوگ ها بکار برد علائم خدمات نامیده می شود. در تعریف بلاک از علامت خدماتی همانطور که روشن است به موضوع «فروش و تبلیغ» تاکید شده است. اصولا خدمات دارای مفهوم و نیز مصادیق گسترده ای استو هر خدمتی نمیتواند تجاری محسوب گردد و مورد خرید و فروش قرار گیرد. همچنین بر اساس تعریفی که آقای کاتبی از علامت تجاری ارائه داده است باید گفت که خدماتی که دولت به مردم ارائه می دهد یا حتی خدماتی که بصورت غیر انتفاعی از مؤسسه های خیریه یا عام المنفعه ارائه میشود نمی تواند تحت عنوان علامت خدمات قرار گیرد و حمایت های مقرره در کنوانسیون پاریس را برای این قبیل خدمات قابل اعمال دانست.
 با توجه به تعاریف فوق روشن است که علامت تجاری در معنای خاص کلمه با علامت خدماتی از نظر ماهیت شباهت دارد زیرا هر دو آنها علامت تمییز دهنده و مشخص کننده هستند، با این تفاوت که علامت تجاری کالاها و محصولات یک شرکت را از رقبا متمایز می کند در حالیکه علائم خدماتی همین نقش و کار را در رابطه با خدمات انجام می دهند و این خدمات ممکن است اشکال مختلف داشته باشد، مانند خدمات مالی، بانکی، مسافرتی، تبلیغاتی یا تامین مواد خوراکی و اشامیدنی. همچنین علیرغم شباهت این دو نوع علائم از جهت ماهیت و کارکرد، تفاوت دیگر میان آنها این است که موضوع علامت خدماتی، امور نا محسوس و نامرئی است که همان خدمات میباشند بر خلاف موضوع علائم تجاری که مربوط به کالا است لذا علامت خدماتی را عموما در تبلیغات و نیز سربرگها و فاکتورها میتوان دید و نیز بر روی وسایلی که برای ارائه خدمات به کار میرود بر خلاف علائم مربوط به کالا که علاوه بر موارد مذکور بر روی خود کالا نیز قابل الصاق است. 
به موجب ماده 6 کنوانسیون پاریس، کشورهای عضو متعهد شده اند تا از علائم خدماتی همانند علائم تجاری حمایت کنند. 
در موافقتنامه تریپس علامت تجاری در معنای وسیع کلمه علائم خدماتی را نیز پوشش داده است، همانطور که در بند (1) ماده (15) موافقتنامه تریپس آمده است هرگونه علامت یا ترکیبی از علائم که بتواند کالاها یا خدمات یک فعالیت را از کالاها یا خدمات فعالیتهای دیگر متمایز گرداند علامت تجاری به شمار خواهند آمد.
همچنین در بند (4) ماده یاد شده آمده است، ماهیت کالا یا خدماتی که علامت تجاری قرار است برای آنها بکار رود به هیچ وجه مانعی برای ثبت  علامت تجاری مزبور محسوب نمیشود. به موجب بند (1) ماده 16 موافقتنامه تریپس، حق انحصاری علامت تجاری به معنای خاص کلمه، شامل علامت خدماتی نیز می شود.
با توجه به مواد یاد شده روشن است که تعریف علامت تجاری در معنای وسیع کلمه شامل علائم خدماتی نیز می شود و اصولا شرایط و امتیازاتی که برای علامت تجاری به معنای اخص وجود دارد، به علائم خدماتی نیز قابل تسری است: به عبارت دیگر، از دیدگاه موافقتنامه تریپس علائم خدماتی طبق همان شرایط و مقررات مربوط به علائم تجاری می تواند ثبت، تمدید، ابطال، انتقال یا مورد اجازه بهره برداری قرار گیرند. در اینکه از نگاه موافقتنامه تریپس آیا علامت خدماتی حتما باید به ثبت برسد تا مورد حمایت قرار گیرد باید گفت که از نظر کنوانسیون پاریس علائم خدماتی ولو اینکه به ثبت نرسیده باشد قابل حمایت هستند در موافقتنامه تریپس بصورت صریح عبارتی مبنی بر لزوم ثبت علائم خدماتی نیامده است لیکن موافقتنامه، با به رسمیت شناختن بعضی از حقوقی که ناشی از ثبت علایم یا تقاضای ثبت آن است و نیز از سوی دیگر با درج مقررات خاصی برای ثبت علائم تجاری که شامل علائم مربوط به خدمات هم میشود از جمله بند(5) ماده 15 موافقتنامه مبنی بر لزوم انتشار علاتم قبل از ثبت آن یا بلافاصله پس از ثبت و نیز ماده 18 آن مبنی بر حداقل مدت اعتبار ثبت علائم و همچنین شناسایی حق تقدم برای علائم مربوط به خدمات در بند (3) ماده 62 موافقتنامه، به نوعی بر ضرورت ثبت علائم مروبوط به خدمات مانند علائم تجاری تاکید کرده است. 
در ماده 16 معاهده حقوق علائم تجاری، کشورهای طرف متعاهد ملزم شده اند که علائم خدماتی را به ثبت رسانیده و نسبت به چنین علائمی مقررات کنوتنسیون پاریس راجع به علامت تجاری را اعمال کنند. به عبارت دیگر از دیدگاه این معاهده هیچ تفاوتی میان علائم تجاری و علائم خدماتی وجود ندارد و هر دو از حمایت های یکسانی برخوردارند. در قانون علائم تجاری انگلیس علائم تجاری در معنای وسیع کلمه شامل علائم خدماتی نیز میشود. به موجب ماده (1) قانون مذکور، علامت تجاری هر نشانه ای است که به صورت گرافیکی قابل ارائه بوده و قابلیت تمیز دهندگی محصولات و خدمات یک شرکت را از رقبایش داشته باشد. با توجه به ماده L711-1 کد مالکیت صنعتی فرانسه یک علامت تجاری یا خدماتی نشانی است که قابلیت ارائه بصورت گرافیکی را دارا بوده و قدرت تمیز دهندگی کالاها و خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را داشته باشد. با توجه به تعریف فوق بدیهی است که قانونگذار فرانسه برای علامت تجاری و علامت خدماتی تعریف جداگانه ای ارائه نداده است و فقط آنها در قالب یک تعریف از هم جدا شده اند.
در حقوق امریکا نیز چنانچه علامت تجاری در رابطه با خدمات، و در غیر نقش اصلی خود که همانا تمیز کالاها و محصولات است، مورد استفاده قرار گیرد، علامت خدماتی نامیده میشود. در قانون منسوخه 1310 ایران در رابطه با علائم خدماتی مطلبی به میان نیامده است. براساس ماده 30 قانون یاد شده، علامت یعنی هرنشان قابل رویتی که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز سازد. با توجه به تعریف فوق روشن است که قانون سال 1386 اولا در قالب علامت از علائم تجاری و خدماتی تعریف به عمل آورده است. ثانیا ثبت علامت خدماتی را مانند علائم تجاری ضروری تشخیص داده است. نکته ای که در پایان این قسمت از بحث ذکر آن ضروری است این است که علامت تجاری و علائم خدماتی باید در جایگاه خاص خود و در همان جهت و اهدافی که مورد ثبت قرار گرفته اند مورد استفاده قرار گیرند. بدین توضیح که علامت تجاری که هدف آن تمیز کالاها و محصولات اشخاص از محصولات و کالاهای رقباء است باید در همان جهت و هدف مورد استفاده قرار گیرد و بر روی بسته ها یا محصولات و مانند آنها وضع شود. همچنین علائم خدماتی که برای تمیز دادن خدمات اشخاص از خدمات رقباء است نیز در جهت و هدف خاص خود قرار گیرد بدین معنا که این قبیل علائم به منظور مشخص کردن محصولات وضع نمی شوند بلکه بر روی مواد مورد استفاده و به منظور ارائه خدمات قرار داده میشوند. به عنوان مثال از جمله این علامت ها، علامت DHL است که نشان دهنده ی خدمات پستی، ارسال بسته ها و نامه ها می باشد یا علامت (هما) علامت خطوط هوایی ایران است که بر روی هواپیماهای آن که مخصوص حمل یا انتقال مسافرین می باشد، قرار داده میشود. این علامت همچنین بر روی اتوبوسها، خودروها، و ماشین هایی که مخصوص انتقال مسافرین می باشد یا نیازهای آن را تأمین می کند قرار داده میشود. این علامت بر روی همه مواد مورد استفاده مسافرین مانند خوراک، و دستمال کاغذی نیز قرار داده می شود. بهرحال چنانچه علائم تجاری و علائم خدماتی و حتی نام تجاری در جهت و اهدافی که ثبت شده اند مورد استفاده قرار گیرند، از تعارض آنها بنا یکدیگر جلوگیری می شود و بویژه مراجع ثبت و محاکم قضایی از جهات یاد شده مواجه با اشکال نخواهند شد.

علائم جمعی 
علامت جمعی نشانه ای است که برای متمایز کردن مبدا جغرافیایی، مواد به بکار گرفته شده، شیوه ساخت و کیفیت و یا سایر ویژگی های مشترک کالا و خدمات بنگاه های مختلف به کار می رود که با نظارت مالک آن که میتواند یک اتحادیه یا تعاونی یا اشخاص حقوقی دیگر باشد، این علامت مورد استفاده قرار میگیرد. با توجه به تعریف فوق، مالک علامت جمعی می تواند یک تعاونی یا اتحادیه یا اشخاص حقوقی دیگر از جمله یک ارگان عمومی باشد.
کنوانسیون پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی حاوی مقررات و احکامی در رابطه با علامت جمعی است. کنوانسیون پاریس از علامت جمعی تعریف نکرده است. به موجب شق (3) بند (ج) ماده 5 کنوانسیون پاریس، اگر موسسات صنعتی یا تجاری که مطابق مقررات قوانین داخلی کشوری که از آن تقاضای حمایت شده است مشاعا مالک علامت تجاری باشند و همان علامت را درباره محصولات واحد یا مشابه به کار برند این کار نه مانع ثبت آن می شود و نه در حمایتی که یکی از کشورهای عضو اتحادیه از آن علامت می کند تاثیر دارد مشروط بر اینکه این استعمال مردم را به اشتباه نیاندازد و مخالف نفع عمومی نباشد. همچنین در ماده 7 مکرر کنوانسیون پاریس مقرر شده است که:
1- کشورهای عضو اتحادیه متعهد می شوند اظهارنامه مربوط به علائم دسته جمعی متعلق به جماعاتی که وجودشان برخلاف قوانین کشور مبدا نیست را بپذیرند و از آن حمایت نمایند حتی اگر این جماعات دارای یک موسسه صنعتی یا تجاری نباشند.
2- تحت شرایط خاصی هر کشور عضو اتحادیه برای حمایت از علائم دسته جمعی تصمیم لازم را اتخاذ نموده و رأی خواهد داد و در صورتی که این علامت مخالف نفع عمومی باشد از حمایت آن امتناع خواهد کرد.
3- معذالک حمایت این علائم را نمیتوان نسبت به هیچیک از جماعاتی که وجود آنها مخالف قانون کشور مبدا نباشد به علت اینکه جماعات نامبرده در کشوری که حمایت آن مورد تقاضا است استقرار ندارد یا طبق قوانین کشور مزبور تشکیل نگردیده رد کرد.
آنچه که از مواد می توان استنباط کرد این است که علامت جمعی تنها در صورت تقاضا از سوی اتحادیه ها و نه اشخاص حقیقی (بدون اینکه جماعتی وجود داشته) قابل ثبت و حمایت است. این اتحادیه ها لازم نیست
مطابق با قوانین کشور مبدا خود باشند و صرف عدم مخالفت کافی است لذا اتحادیه ها ملزم نیستند مطابقت خود را با قوانین کشور مبدا به اثبات برسانند از سوی دیگر این اتحادیه ها لازم نیست دارای یک مؤسسه صنعتی یا تجارتی باشند. در اینکه آیا اتحادیه ها لازم است دارای شخصیت حقوقی باشند، در قوانین ملی کشورها رویه واحدی وجود ندارد.
در حقوق انگلستان، تقاضای ثبت علامت جمعی از سوی اتحادیه هایی که فاقد شخصیت حقوقی هستند، امکان پذیر است .
در موافقتنامه تریپس به علائم جمعی صراحتا اشاره نشده است لیکن با توجه به ماده 2 موافقتنامه یاد شده که اعضاء را مکلف به رعایت مواد 1 تا 12 و 19 کنوانسیون پاریس کرده است روشن است که از نظر این موافقتنامه نیز علائم جمعی قابل حمایت هستند. قوانین ملی اکثر کشورها علامت جمعی را قابل حمایت میدانند. 
براساس به ماده 49 قانون علائم تجاری انگلستان علامتی که کالاها یا خدمات اعضای یک اتحادیه که مالک علامت است را از کالاها و خدمات سایر تولیدکنندگان مشخص و متمایز میسازد علامت جمعی نامیده میشود. با توجه به تعریف فوق روشن است که در حقوق انگلستان علامت جمعی نوع خاصی از علامت تجاری است که توسط اعضای یک انجمن تجاری یا حرفه ای مورد درخواست ثبت و استفاده قرار میگیرد تا کالاها و خدمات اعضای آن انجمن را از کالاها یا خدمات دیگران متمایز سازد. همچنین با توجه به تعریف علامت تجاری جمعی در حقوق انگلستان باید گفت که مالک علامت تجاری جمعی در حقوق یاد شده یک اتحادیه است. اتحادیه به عنوان مالک علامت تجاری است. همانطور که توضیح دادیم در حقوق انگلستان علامت جمعی در واقع نوعی از علامت تجاری است اما بهرحال میان این دو نوع علامت در حقوق انگلستان از حیث ماهیت و سایر ویژگی ها تفاوتهایی نیز وجود دارد که اهم آنها به شرح زیر احصاء میگردد: 
1- علامت جمعی توسط یک انجمن مورد درخواست ثبت قرار میگیرد و باید علامت متمایز کننده آن انجمن باشد. 
2- علامت جمعی ممکن است شامل موردی باشد که نشانگر مبدا جغرافیایی کالاها یا خدمات مربوط باشد از این رو در تعدادی از کشورها نشانه های جغرافیایی در قالب علامت جمعی مورد حمایت قرار میگیرند. 
3- علامت جمعی نباید چیزی باشد که قابلیت گمراه کردن عموم را به دنبال داشته باشد.
4- درخواست کننده ثبت علامت جمعی، باید ضوابط مربوط به نحوه استفاده از علامت را نیز در اداره ثبت علائم تجاری به ثبت برساند. این ضوابط بایستی بویژه، افرادی که مجاز به استفاده از علائم، میباشند، شرایط عضویت در انجمن و شرایط استفاده از علامت را در بر داشته باشد.
همچنین طبق قوانین انگلستان متقاضی علامت جمعی باید ظرف مدت 9 ماه است از تاریخ تقاضا، یک کپی از دستورالعمل حاکم بر استعمال علامت را به اداره ثبت علامت تسلیم کند. این دستورالعمل باید استعمال علامت و همچنین شرایط عضویت در اتحادیه و شرایط استعمال علامت را مشخص کند. پس از تسلیم دستورالعمل مزبور، تقاضای ثبت علامت جمعی قابل انتشار است تا چنانچه اعتراضی هست، صورت گیرد. در آگهی مذکور باید درج شود که مقررات دستورالعمل قابل دسترسی برای عموم می باشد. هر نوع تغییر و اصلاحی در ضوابط و مقررات دستورالعمل باید با موافقت اداره ثبت مربوط صورت گیرد. در اتحادیه اروپایی نیز تعریف علامت جمعی شبیه تعریف آن در حقوق انگلیس است لیکن تابع مقررات علامت تجاری اروپایی بوده و در سراسر اتحادیه اروپا معتبر و قابل حمایت است. براساس ماده 7-L715 کد مالکیت صنعتی فرانسه، علامت در صورتی علامت جمعی است که توسط اشخاص بر اساس مقرراتی که توسط مالک علامت ثبت شده صادر شده است، مورد استفاده قرار گیرد. در قانون 1310 ایران از علامت جمعی صراحتا ذکری به میان نیامده است. علیرغم مراتب فوق، قسمت اخیر ماده (1) قانون یاد شده میتواند ناظر به علامت جمعی با توجه به تعریفی که از آن ارائه دادیم باشد. در قسمت اخیر ماده 1 قانون یاد شده آمده است: ممکن است یک علامت تجاری برای تشخیص امتیاز محصول جماعتی از زارعین یا ارباب صنعت یا تجار و یا محصول یک شهر و یا یک ناحیه از مملکت اختیار شود. 
همچنین در بند (5) ماده 2 آیین نامه اصلاحی مصوب 1337 آمده است. در صورتی که علامت برای تشخیص امتیاز محصول جماعتی یا محصول یک شهر یا یک ناحیه از کشور اختیار شود گواهینامه از طرف مقام صلاحیتدار دایر بر تصدیق استفاده از علامت مزبور بوسیله سازندگان کالاهای مربوط به آن (در ایران مقام صلاحیتدار که که اداره ثبت مکلف به قبول گواهی آن در مورد مراتب مذکور در این بند میباشد به ترتیب عبارتند از 1- اتحادیه صنفی 2- اطاق بازرگانی یا صنایع 3- شهرداری 4– فرمانداری).
در قانون 1386 به صراحت از علائم جمعی تعریف شده است. با توجه به بند ب ماده 30 قانون یاد شده علامت جمعی یعنی هر نشان قابل رویتی که با عنوان علامت جمعی در اظهارنامه ثبت معرفی می شود و بتواند مبدا و یا هرگونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی که از این نشان تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی استفاده می کنند، متمایز سازد.
 با توجه به مراتب فوق ذکر نکات زیر ضروری بنظر میرسد: 
1- در این تعریف، علامت جمعی مانند علامت تجاری «نشان قابل رؤیت» تلقی شده است.
2- با توجه به تعریف یاد شده، نقش و کارکرد علامت جمعی، تمیز دادن مبدا و یا هرگونه خصوصیات دیگر کالا یا خدمات مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی است که از این نشان استفاده میکنند. 
3- در اظهارنامه ثبت علامت باید به این امر که درخواست ثبت برای علامت جمعی است تصریح شود.
4- استفاده از علامت جمعی توسط اشخاص باید تحت نظارت مالک علامت ثبت شده و برابر با دستورالعمل صادره صورت گیرد. 
5- اگر چه در متن ماده به موضوع شرایط استفاده از علامت جمعی اشاره ای نشده است لیکن با توجه به این که اشخاص باید تحت نظارت مالک علامت ثبت شده از آن استفاده کنند بدیهی است که این استفاده باید در چارچوب ضوابط و شرایطی صورت گیرد که در دستورالعمل مربوط خواهد آمد.
آیین نامه قانون مصوب 1386 دارای مواد مهمی در رابطه با علامت جمعی است. به موجب بند (1) ماده 137 آیین نامه، اظهارنامه ثبت علامت جمعی در صورتی پذیرفته خواهد شد که طبق ماده 42 قانون در اظهارنامه به جمعی بودن علامت اشاره شده و نسخه ای از ضوابط و شرایط استفاده از آن نیز ضمیمه گردد در ضوابط و شرایط استفاده از علامت جمعی نیز باید خصوصیات مشترک یا کیفیت کالاها و خدمات تولیدی در یک منطقه جغرافیایی معین یا مورد تائید که تحت آنها اشخاص می توانند از علامت مذکور استفاده کنند و همچنین ضمانت اجراهای مربوط به علائم و شرایط و ضوابط یاد شده تعیین گردد. 
آگهی ثبت علامت جمعی باید همچنین شامل خلاصه ای از ضوابط و شرایط استفاده از آن علامت باشد. به موجب بند (4) ماده یاد شده هرگونه تغییر در ضوابط و شرایط حاکم بر استفاده از علامت جمعی باید به صورت مکتوب توسط مالک آن علامت به مرجع ثبت اعلام شود. اعلامیه یاد شده باید در دفتر ثبت قید شود. تغییرات مذکور قبل از ثبت هیچگونه اثری ندارد.
همچنین به موجب بند (5) ماده یاد شده، علاوه بر مالک علامت جمعی ثبت شده سایر اشخاص مجاز نیز میتوانند با رعایت شرایط و ضوابط مربوط از علامت یاد شده استفاده نمایند.
با توجه به مراتب فوق و شرایط و ویژگی هایی که برای علامت جمعی گفتیم روشن است که اگر چه علامت جمعی از مصادیق علامت تجاری است لیکن تفاوتهایی به شرح زیر میان آنها وجود دارد:
1- علامت تجاری کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از مهم متمایز میسازد لیکن علامت جمعی مبدا و یا هرگونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خلمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را متمایز می کند. 
2- استفاده از علامت جمعی باید در قالب شرایط و ضوابطی باشد که از قبل تعیین شده است.
3- استفاده از علامت تجاری صرفاً توسط صاحب علامت یا در صورت اجازه بهره برداری توسط دارنده اجازه صورت می گیرد در صورتیکه در علامت جمعی اشخاص تحت شرایطی می توانند تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی از علامت جمعی استفاده کند.
4- علامت تجاری توسط صاحب علامت یا اشخاصی مجاز از طرف او قابل استفاده است لیکن در اینکه صاحب علامت جمعی بتواند از علامت جمعی شخصا استفاده کند اتفاق نظر وجود ندارد و اکثریت بر این اعتقادند که در این فرض صاحب علامت جمعی مانند اشخاص ثالث می تواند از علامت جمعی استفاده کند، لیکن باید کلیه شرایط و ضوابط مربوط را مانند سایر اشخاص رعایت کند.
5- علامت تجاری توسط مالک علامت یاد شده یا اشخاص مجاز از طرف او قابل انتقال است و میتوان استفاده از آن را در قالب مجوزهای بهره برداری به دیگران واگذار کرد. اما در علامت جمعی ثبت علامت جمعی یا اظهارنامه آن معمولا نمی تواند موضوع قرارداد اجازه بهره برداری قرار گیرد.
 

 در خاتمه ی این قسمت از بحث یاد آوری نکات زیر ضروری بنظر میرسد:
1- علامت جمعی در کشورهای در حال توسعه می تواند کاربرد زیادی داشته باشد زیرا شرکت های زیادی وجود دارند که هنوز ارزش اقتصادی و موقعیت تجاری آنچنانی پیدا نکرده اند که از علامت تجاری اختصاصی استفاده نماینددر این فرض این شرکتها میتوانند و به نفع آنهاست که کالاهایی که خود ساخته اند یا بطور طبیعی تولید کرده اند و یا دارای استاندارد خاصی هستند را در قالب علامت جمعی که تحت کنترل و نظارت دولت یا مؤسسات عمومی است مورد حمایت قرار دهند. به طور خلاصه می توان گفت که علائم جمعی می توانند روشی موثر برای فروش مشترک محصولات گروهی از بنگاه ها و مؤسسات باشند که ممکن است شناسایی علائم انفرادی آنها توسط مصرف کنندگان یا توزیع آنها توسط توزیع کنندگان عمده دشوار باشد. به عنوان مثال علامت جمعی «ملیندا» توسط 5200 عضو تعاونی تولید کنندگان سیب در منطقه valledinon و valledisele در ایتالیا استفاده می شود که کنسرسیوم ملیندا را در سال 1989 تاسیس کرده اند.
2- همانطور که توضیح دادیم در اینکه صاحب علامت جمعی بتواند خود از علامت جمعی ثبت شده استفاده کند اتفاق نظر وجود ندارد نظر غالب این است که این علامت می تواند توسط مالک علامت مزبور مورد استفاده قرار گیرد. البته در این فرض او مانند اشخاص دیگر باید مقررات حاکم بر استفاده از علامت جمعی را رعایت کند.
3- در علامت جمعی در مقایسه با علامت فردی و اختصاصی، از حیث انتقال و اجازه بهره برداری محدودیت های خاصی وجود دارد برخی معتقدند که علامت جمعی قابل انتقال یا اجازه بهره برداری نیست زیرا این علامت بیش از علامت تجاری اختصاصی، تضمین کننده مبدا، کیفیت یا سایر ویژگیهای کالا و خدمات است. البته اینکه اصلا نتوان علامت جمعی را منتقل کرد قابل دفاع بنظر نمی رسد زیرا موقعیت و شرایطی بوجود می آید که ایجاب می کند علامت جمعی را بتوان از یک مؤسسه به مؤسسه ی دیگر منتقل کرد به عنوان مثال اگر وظایف صاحب علامت جمعی تغییر پیدا کند چرا نباید علامت جمعی قابل انتقال باشد. البته می توان به منظور جلوگیری یا کاهش اعتبار علامت جمعی انتقال علامت جمعی را موکول و منوط به داشتن شرایطی کرد، از جمله این شرایط می تواند این باشد که اولا: مقام صلاحیتداری انتقال علامت یادشده را تصویب کند ثانیا انتقال گیرنده متعهد به انجام شرایطی شود که برای استفاده از علامت جمعی یاد شده مقرر و در نظر گرفته شده است. ثالثا: انتقال علامت جمعی در اداره ثبت علامت به ثبت برسد رابعا: انتقال گیرنده تعهد دهد که استفاده از علامت را تحت نظارت و کنترل مؤثر قرار دهد.
4- به موجب ماده 45 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری، ثبت علامت جمعی یا اظهار نامه آن نمی تواند موضوع قرارداد اجازه بهره برداری قرار گیرد.
5- در بعضی از نظامهای ملی، علامت جمعی شامل علامت تأییدی نیز میگردد زیرا آنها در جریان تجارت تمیز دهنده مبدا، کیفیت، روش ساخت، خصوصیات یا سایر ویژگی های کالاها یا خدمات هستند.
6- استفاده از علامت جمعی همانطور که گفتیم تابع شرایط و مقررات خاصی است. در برخی از نظامها برای تخلف از این شرایط و مقررات ضمانت اجراهای مناسبی تعیین شده است.